الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
581
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )
إنّما عهدكم بعبد اللّه بن قيس بالأمس يقول : « إنّها فتنة ، فقطّعوا أوتاركم « 1 » ، و شيموا « 2 » سيوفكم » ) . آنگاه در ادامه مىافزايد : « اگر او راست مىگويد ( كه اين جنگها فتنه است ) پس شركتش بدون اجبار و با ميل خود در اين ميدان نبرد خطا بود و اگر دروغ مىگويد ، پس متهم است ( و شخص متهم و دروغگو نبايد براى چنين امر مهمى ؛ يعنى حكميّت برگزيده شود ) » ؛ ( فإن كان صادقا فقد أخطأ بمسيره غير مستكره ، و إن كان كاذبا فقد لزمته التّهمة ) . جالب اينكه طبق روايتى كه مرحوم ابن ميثم در شرح نهج البلاغهء خود آورده از ( سويد بن غفله ) نقل مىكند كه من با ابو موسى اشعرى در كنار فرات در زمان خلافت عثمان بودم ، ابو موسى روايتى براى من نقل كرد و گفت : من از رسول خدا شنيدم كه مىفرمود : « بنى اسرائيل اختلاف كردند و اختلاف همچنان در ميان آنها ادامه يافت تا زمانى كه دو نفر حكم گمراه ( براى حل اختلاف ) برگزيدند آنها گمراه شدند و پيروان خود را نيز گمراه كردند و اين امر در امت من نيز واقع خواهد شد . در ميان آنها اختلافى پيدا مىشود و دو نفر حكم ، گمراه و گمراه كننده براى حل اختلاف خود انتخاب خواهند كرد . سويد مىگويد : من به ابو موسى گفتم : بترس از اينكه يكى از آندو تو باشى ، او پيراهنش را از تن بيرون آورد و گفت از اين كار برائت مىجويم اينگونه كه پيراهنم را از خود دور كردهام . ( اشاره به اينكه چنين مأموريتى را نخواهم پذيرفت ؛ ولى همانگونه كه مىدانيم پذيرفت و پيشبينى معجزهآساى پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله به وقوع پيوست ) . « 3 »
--> ( 1 ) . « اوتار » جمع « وتر » بر وزن « سفر » به معناى زه كمان است كه دو سر كمان را با آن مىبندند و حالت قوسى به آن مىدهد و هنگامى كه زه را مىكشند حالت قوسى بيشتر مىشود سپس وقتى زه را رها كردند ، چوبهء تير را كه به آن تكيه دارد به جلو پرتاب مىكند . و قطع اوتار در عبارت بالا كنايه از اين است كه اقدام به تيراندازى نشود . ( 2 ) . « شيموا » از ريشهء « شيم » بر وزن « عيب » به معناى شمشير را كشيدن و در غلاف كردن گرفته شده است . ( 3 ) . اين روايت را نخست ابن ابى الحديد در جلد 13 ، صفحهء 215 در شرح خطبه مورد بحث آورده و سپس مرحوم ابن ميثم و علّامه شوشترى در شروح خود نيز همين خطبه را آوردهاند .